Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương
Bài viết này trình bày nội dung thiết kết một số bài thí nghiệm phục vụ giảng dạy các học phần thực hành Vật lý đại cương cho sinh viên ngành Vật lý học, Kỹ thuật Xây dựng, Kỹ thuật phần mềm, Kỹ thuật Điện - Điện tử của Trường Đại học Thủ Dầu Một. Các bài thiết kế bao gồm cả phần cơ và phần điện.
![Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 1 Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 1](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7315/thiet-ke-moi-mot-so-bai-thi-nghiem-vat-ly-dai-cuong-trang-1_MRi0GMzKWs.jpg)
Trang 1
![Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 2 Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 2](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7315/thiet-ke-moi-mot-so-bai-thi-nghiem-vat-ly-dai-cuong-trang-2_pjD7eOMiny.jpg)
Trang 2
![Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 3 Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 3](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7315/thiet-ke-moi-mot-so-bai-thi-nghiem-vat-ly-dai-cuong-trang-3_T2HT7UxzLq.jpg)
Trang 3
![Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 4 Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 4](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7315/thiet-ke-moi-mot-so-bai-thi-nghiem-vat-ly-dai-cuong-trang-4_ACCMvcZ6Dh.jpg)
Trang 4
![Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 5 Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 5](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7315/thiet-ke-moi-mot-so-bai-thi-nghiem-vat-ly-dai-cuong-trang-5_jZN4H7X0CF.jpg)
Trang 5
![Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 6 Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 6](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7315/thiet-ke-moi-mot-so-bai-thi-nghiem-vat-ly-dai-cuong-trang-6_gn0r7ZCxPP.jpg)
Trang 6
![Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 7 Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương trang 7](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7315/thiet-ke-moi-mot-so-bai-thi-nghiem-vat-ly-dai-cuong-trang-7_bafwg9IzYQ.jpg)
Trang 7
Bạn đang xem tài liệu "Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương
![Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/thumb/2024/02/14/thiet-ke-moi-mot-so-bai-thi-nghiem-vat-ly-dai-cuong_6CXVmVbea2.jpg)
Nguyễn Thanh Tùng Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương 154 THIẾT KẾ MỚI MỘT SỐ BÀI THÍ NGHIỆM VẬT LÝ ĐẠI CƢƠNG Nguyễn Thanh Tùng(1) (1)Trường Đại học Thủ Dầu Một Ngày nhận 20/10/2016; Chấp nhận đăng 20/03/2017; Email: tungnt@tdmu.edu.vn Tóm tắt Bài viết này trình bày nội dung thiết kết một số bài thí nghiệm phục vụ giảng dạy các học phần thực hành Vật lý đại cương cho sinh viên ngành Vật lý học, Kỹ thuật Xây dựng, Kỹ thuật phần mềm, Kỹ thuật Điện - Điện tử của Trường Đại học Thủ Dầu Một. Các bài thiết kế bao gồm cả phần cơ và phần điện. Phần cơ gồm các thí nghiệm về sóng dừng trên dây đàn hồi, giao thoa sóng nước. Phần điện gồm các bài thí nghiệm khảo sát đặc tuyến Vôn-Ampe của diode và diode Zener, Transistor, khảo sát mạch điện xoay chiều RLC mắc nối tiếp và hiện tượng cộng hưởng điện, khảo sát mạch điện bằng dao động ký (OSC). Phương án thiết kế với thiết bị dễ tìm mua trên thị trường, lắp ghép đơn giản, gọn nhẹ, dễ sử dụng, dễ thay thế, chỉnh sửa khi bị hư hỏng. Các bài thiết kế đã được dạy thử học phần Thực hành Vật lý đại cương 2 (0+1) ngành Vật lý học. Từ khóa: thiết kế, thí nghiệm, vật lý đại cương, cơ học Abtract DESIGN SOME EXPERIMENT OF GENERAL PHYSICS This topic presents the content designed some General Physics experiments for Physics studients, Engineering, Software Engineering, Electrical Engineering of Thu Dau Mot University. Design articles include both mechanical and electrology parts. The mechanical part consists of experiments about stationary waves on elastic belts, interference water wave. The electrical part consists current voltage characteristic of diode, zener diode, and transistor, examine RLC electric circuit and electric resonance, examine Oscilloscope (OSC) by circuit board. The design with easy to find equipment on the market, simple assembly, compact, easy to use, easy to replace and repair. The design have been tested in the General Physics subject 2 (0 + 1) of Physics faculty." 1. Các bài thí nghiệm phần cơ học 1.1. Khảo sát sóng dừng trên dây đàn hồi Thiết bị bộ thí nghiệm gồm: máy phát tần số, loa điện động, thước đo, chân và giá đỡ, dây đàn hồi, lực kế, dây nối nguồn điện. Khi tín hiệu xung f phát ra từ máy phát tần số làm cho loa điện động rung và truyền dao động cơ với vận tốc v đến dây đàn hồi chiều dài L(m) được cố định hai đầu. Do sóng cơ bị phản xạ ở đầu kia và đi ngược chiều với sóng ban đầu gây ra hiện tượng giao thoa với sóng tới và ta thu được sóng dừng trên dây. Các nút sóng (nơi biên độ sóng triệt tiêu), bụng sóng k (nơi biên độ sóng cực đại) xuất hiện xen kẽ nhau, quan hệ công thức với bước sóng λ(m) (1) và quan hệ giữa tần số f (Hz), chu kỳ T (s), vận tốc v (m/s) với bước sóng λ (m) (2). Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một Số 2(33)-2017 155 2 L k (1). 1 .T .v v f (2) Khi số bụng k = 3, chiều dài dây L = 60cm, kết quả tính toán theo (2) ta thu được kết quả như bảng 1. Bảng 1. Kết quả khảo sát sóng dừng với k = 3 bụng, sai số phép đo 1,6% Lần đo Tần số f (Hz) Bƣớc sóng λ (m) Vận tốc v (m/s) 1 47 0,4 18,8 2 48 0,4 19,2 3 49 0,4 19,6 4 47 0,4 18,8 Giá trị trung bình của vận tốc: 1 2 1 ...n n i i v v v v v n 19,1 Sai số: 1 n i i v v v n 0,3 Giá trị vận tốc: v v v 19,1 ± 0,3 Hình 1. Bộ thí nghiệm sóng dừng (hình ảnh sóng dừng khi k = 3) 1.2. Khảo sát giao thoa sóng nước (thí nghiệm biễu diễn) Thiết bị bộ thí nghiệm gồm: giá thí nghiệm (chân đế, khay nước), gương phẳng phản xạ và màn hứng ảnh mica, bộ loa điện động, các cần rung, cần tạo sóng (1 cần tạo sóng phẳng, 1 cần tạo sóng tròn, 1 cần tạo hai sóng tròn), thanh chắn sóng (không có khe, 1 khe, 2 khe), nguồn sáng 12V-20W, biến thế nguồn, dây nối, máy phát tần số. Hình 2. Hình ảnh giao thoa sóng nước Nguyễn Thanh Tùng Thiết kế mới một số bài thí nghiệm vật lý đại cương 156 Khi mở nguồn điện, máy phát tần số truyền xung điện ra loa điện động và truyền dao động cơ ra ngoài cần rung, cho cần rung tiếp xúc mặt nước làm sóng nước xuất hiện, ảnh của sóng nước được phản xạ qua gương phẳng đi đến màn hứng ảnh. Dùng các loại cần tạo sóng khác nhau chúng ta có thể quan sát được hiện tượng giao thoa, nhiễu xạ của sóng nước. 2. Các bài thí nghiệm phần điện 2.1. Đặc tuyến Vôn-Ampe của diode Việc khảo sát đặc tuyến Vôn-Ampe có nhiều cách thiết kế khác nhau nhưng đa số đều phải lắp ráp nhiều thiết bị riêng lẻ. Ở thí nghiệm này, chúng tôi tích hợp các linh kiện gồm: nguồn cấp điện AC/DC, diode, điện trở, biến trở trên một khối (hình 3). Khi lắp đặt mạch khảo sát diode với sơ đồ mạch điện, việc khảo sát hoạt động của diode trở nên dễ dàng hơn. Đo đạc kết quả với hai loại diode chịu dòng khác nhau (như 1A, 5A) với số liệu khảo sát theo chiều thuận với DT và nghịch với DN chúng tôi thu được kết quả như bảng 2. Hình 3. Sơ đồ mạch và hình ảnh mạch Khảo sát đặc tuyến Vôn-Ampe của diode U (V) I-5A I-1A U (V) I-5A I-1A -2.00 0.00 0.00 0.20 0.01 0.00 -1.50 0.00 0.00 0.30 0.02 0.01 -1.00 0.00 0.00 0.40 0.24 0.26 -0.50 0.00 0.00 0.45 1.56 1.24 0.00 0.00 0.00 0.50 5.15 5.14 0.05 0.00 0.00 0.55 15.10 16.60 0.10 0.00 0.00 0.60 36.00 41.20 Hình 4. Đặc tuyến Vôn-Ampe phân cực thuận của các diode 1A, 5A Bảng 2. Số liệu khảo sát đặc tuyến Vôn-Ampe của các diode Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một Số 2(33)-2017 157 2.2. Đặc tuyến Vôn-Ampe của diode Zener Tương tự sơ đồ mạch và cách thiết kế của mạch diode, chúng tôi thay thế bằng diode Zener để khảo sát đặc tuyến Vôn-Ampe của loại diode này. Kết quả khảo sát cho ở hình 5, với điểm Zener dòng tăng rất cao tại 6,2V trong quá trình phân cực nghịch cho diode. Hình 5. Hình ảnh và sơ đồ mạch Khảo sát đặc tuyến Vôn-Ampe của diode Zener Đồ thị hình 6 cho thấy, diode Zener phân cực thuận khi điện thế đạt giá trị 0,7V và đạt điểm Zener rất cao khi bị phân cực nghịch tại điện thế -6,1V. Hình 6. Đặc tuyến V-A
File đính kèm:
thiet_ke_moi_mot_so_bai_thi_nghiem_vat_ly_dai_cuong.pdf