Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo
Đã có từ thời cổ Hy Lạp, khi cọ xát thủy tinh với lụa thì thủy tinh hút được các vật nhẹ khác nên người ta đã nghĩ rằng thủy tinh đã nhiễm điện hay đã mang điện tích.
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 1 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 1](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-1_1kyjqBk63o.jpg)
Trang 1
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 2 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 2](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-2_9Ny9k1qGN4.jpg)
Trang 2
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 3 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 3](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-3_0AwEzRifgN.jpg)
Trang 3
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 4 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 4](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-4_pwof5fjIn4.jpg)
Trang 4
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 5 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 5](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-5_6DIJoI8kpP.jpg)
Trang 5
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 6 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 6](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-6_oIhWombkia.jpg)
Trang 6
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 7 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 7](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-7_THVVqhl4gH.jpg)
Trang 7
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 8 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 8](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-8_YvbVfcBalC.jpg)
Trang 8
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 9 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 9](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-9_bDr3towHYy.jpg)
Trang 9
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 10 Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo trang 10](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7330/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong-trang-10_p98oLROKPX.jpg)
Trang 10
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 10 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo
![Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo Bài giảng Vật lý đại cương 2 - Chương 1: Điện trường tĩnh trong chân không - Lê Công Hảo](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/thumb/2024/02/14/bai-giang-vat-ly-dai-cuong-2-chuong-1-dien-truong-tinh-trong_KhjMpk8slu.jpg)
Chương 1 Điện trường tĩnh trong chân không PGS.TS. Lê Công Hảo 1.1. ĐIỆN TÍCH A. Khái niệm điện tích ➢ Đã có từ thời cổ Hy Lạp, khi cọ xát thủy tinh với lụa thì thủy tinh hút được các vật nhẹ khác nên người ta đã nghĩ rằng thủy tinh đã nhiễm điện hay đã mang điện tích. ➢ Đến năm 1600, William Gibert khảo sát các vật thể và đi đến kết luận rằng: có hai loại chất điện, một loại có tính chất như thủy tinh gọi là chất cách điện còn loại thứ hai không có tính chất đó gọi là chất dẫn điện. ◼ Benjamin Franklin gọi điện tích trên thanh thủy tinh là dương và của cao su là âm. ◼ Sự nhiễm điện của một vật khi cọ xát vào vật khác là do các ion hay electron chuyển từ vật này sang vật khác. Vậy Khoảng năm 1700, Charles Dufay nhận thấy khi cọ xát nhiều vật cách điện với nỉ hay lụa thì chúng có thể đẩy nhau hoặc hút nhau. Các điện tích không tự sinh ra và cũng không tự mất đi mà chỉ chuyển từ vật này sang vật khác hoặc bên trong vật. A. Khái niệm điện tích Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau, trái dấu thì hút nhau. Tương tác giữa các điện tích đứng yên gọi là tương tác tĩnh điện hay tương tác Coulomb. Trong tự nhiên tồn tại hai loại điện tích: điện tích âm và điện tích dương. q = ± Ne , (đơn vị là C trong hệ SI) N là số nguyên Nếu xét một hệ gồm các điện tích cô lập thì tổng đại số điện tích trên các vật trong hệ không đổi (định luật bảo toàn điện tích). A. Khái niệm điện tích B. Phân bố điện tích Điện tích điểm là điện tích tập trung trong một vùng có kích thước nhỏ so với khoảng cách từ vùng đó đến điểm muốn khảo sát. Tổng quát: Ngược lại ta có một phân bố điện tích. ➢ Biết được mật độ điện tích của một phân bố điện tích liên tục ➔Tính được toàn thể điện tích Q của phân bố đó. 𝜆 = 𝑞 ℓ (C/m) 𝜎 = 𝑞 𝐴 (C/m2) 𝜌 = 𝑞 𝑉 (C/m3) ❖Mật độ điện tích khối: Tóm lại có 3 loại mật độ điện tích ❖Mật độ điện tích dài: ❖Mật độ điện mặt: ( )2 s 0 q dq lim C / m S dS → = = ( ) l 0 q dq Clim md → = = ( )3 v 0 q dq lim C / m v dv → = = Q = λd Q = S dS Q = V dv B. Phân bố điện tích 1.2. ĐỊNH LUẬT COULOMB Năm 1785, Coulomb đưa ra định luật tương tác giữa hai điện tích điểm đứng yên. Xem thêm TN trên www.youtube.com Phương: là đường nối hai điện tích. Chiều: là lực đẩy nếu hai điện tích cùng dấu và là lực hút nếu hai điện tích trái dấu. Cường độ: tỉ lệ thuận với tích số độ lớn của hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa hai điện tích. PHÁT BIỂU Từ khóa: Coulomb's Torsion Balance 1 2 12 123 o 12 q q F r 4 r = ▪ Trong đó: q1 và q2 là giá trị đại số của các điện tích tương tác, là véctơ vị trí xác định vị trí của điện tích chịu tác dụng lực đối với điện tích gây ra lực tác dụng. 1 2 12 21 2 0 q q F F 4 r = = r 1.2. ĐỊNH LUẬT COULOMB 1.2. ĐỊNH LUẬT COULOMB Giả sử ta có n điện tích điểm q1, q2, qn tác dụng đồng thời lên điện tích điểm qo thì: ( )i oi i3 o i q q F r i 1, 2,...n 4 r = = n n i o i i3 i 1 i 1 o i q q F F r 4 r= = = = 1.2. ĐỊNH LUẬT COULOMB Để xác định lực do một phân bố điện tích liên tục tác dụng lên điện tích điểm qo ta có thể chia phân bố điện tích thành các điện tích điểm dq sao cho có thể xem chúng là các điện tích điểm. ➢ Lực do phân bố điện tích tác dụng lên qo là: 0 3 0PBĐT Q q dq F dF r 4 r = = q1 q2 qo F 1F 2F Lực do điện tích điểm q1 và q2 tác dụng lên qo Q > 0 dq qo > 0 r dF Lực do phân bố điện tích liên tục Q tác dụng lên qo Giới hạn của áp dụng của ĐL Coulomb với r từ 10−15m đến vài km. Khoảng cách lơn hơn chưa được kiểm chứng bằng thực nghiệm. 1.2. ĐỊNH LUẬT COULOMB Với r nhỏ hơn 10−6m ĐL Coulomb không còn đúng. 1.3. Điện trường A. Khái niệm điện trường Để giải thích điều đó người ta thừa nhận tồn tại một môi trường vật chất (trung gian) làm môi giới cho sự lan truyền tương tác giữa các điện tích. Vùng không gian có điện trường là vùng không gian bị biến tính bởi sự hiện diện của điện tích. Do đâu các điện tích có thể tương tác được với nhau? ĐIỆN TRƯỜNG B. Véctơ cường độ điện trường Xét điện trường gây ra bởi điện tích điểm q. o 3 o qq F r 4 r = ▪ Lực tác dụng của điện trường lên một điện tích thử qo là: 3 o o F q r q 4 r = ▪ Xét tỉ số: Tỉ số này chỉ phụ thuộc q và r nên có thể đặt trưng cho điện trường tại điểm khảo sát, được gọi là véctơ cường độ điện trường tại điểm đó. là trường xuyên tâm và rời xa điện tích dương (hướng về điện tích âm), là đại lượng vật lý đặc trưng cho điện trường về phương diện tác dụng lực. o F E q = Một điện tích q bất kì đặt tại điểm có cường độ điện trường sẽ chịu một lực: F qE= Áp dụng định luật Coulomb, ta có: 3 o q E r 4 r = E E B. Véctơ cường độ điện trường Điện trường gây bởi một phân bố điện tích dq q > 0 r dE M B. Véctơ cường độ điện trường ✓ Điện trường do một hệ nhiều điện tích điểm gây ra tại một điểm: n n i i i3 i 1 i 1 o i q E E r 4 r= = = = ✓ Để tính điện trường gây ra bởi một phân bố điện tích liên tục ta có thể chia nhỏ nó ra thành nhiều điện tích nhỏ dq sao cho có thể xem nó là các điện tích điểm: 3 o dq dE r 4 r = B. Véctơ cường độ điện trường Véctơ cường độ điện trường gây ra bởi cả phân bố điện tích: 3 oPBDT Q dq E dE r 4 r = = Nếu điện tích được phân bố liên tục trên một chiều dài, một mặt, một thể tích thì: 3 oPBDT d E dE r 4 r = = 3 oPBDT v dv E dE r 4 r = = 3 oPBDT S dS E dE r 4 r = = B. Véctơ cường độ điện trường C. Đường sức điện trường: ❖ Định nghĩa: Là những đường cong vẽ trong điện trường sao cho tiếp tuyến tại mọi điểm của nó trùng với phương véctơ cường độ điện trường. ❖ Đặc điểm: Chiều của đường sức là chiều của véctơ cường độ điện trường. Số đường sức đi qua một đơn vị diện tích vuông góc với nó bằng trị số véctơ điện trường E tại đó: n dN E dS = EE E E E Đường sức của điện trường CHÚ Ý: + Các đường sức điện trường kh
File đính kèm:
bai_giang_vat_ly_dai_cuong_2_chuong_1_dien_truong_tinh_trong.pdf