Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia
Thông thường chúng ta tập trung mối quan tâm vào hai vấn đề của phép đo các vị trí trung tâm:
Đo điểm trung tâm của dữ liệu (trung bình).
Đo sự phân tán (dispersion) của dữ liệu quanh giá trị trung bình.
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 1 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 1](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-1_M8TApGix34.jpg)
Trang 1
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 2 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 2](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-2_UBYASNJ7C5.jpg)
Trang 2
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 3 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 3](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-3_Bpv4ueEE5V.jpg)
Trang 3
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 4 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 4](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-4_br1p8nRswe.jpg)
Trang 4
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 5 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 5](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-5_KcIkjT7NmJ.jpg)
Trang 5
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 6 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 6](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-6_sVUXmleOZM.jpg)
Trang 6
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 7 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 7](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-7_1MEmTgfiPm.jpg)
Trang 7
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 8 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 8](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-8_GPKE9BCZC1.jpg)
Trang 8
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 9 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 9](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-9_6Do95pCz1x.jpg)
Trang 9
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 10 Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia trang 10](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/image/2024/02/14/7678/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan-trang-10_IGG1PgPLun.jpg)
Trang 10
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 10 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia
![Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia Bài giảng Thống kê ứng dụng - XD - Chương 4: Phép đo mô tả số - Đặng Thế Gia](https://s1.tailieuhoc.vn/4ydyqpyrc4869mas/thumb/2024/02/14/bai-giang-thong-ke-ung-dung-xd-chuong-4-phep-do-mo-ta-so-dan_NMp9HOljy8.jpg)
1/21/2019 1 Bộ môn Kỹ Thuật Xây Dựng Khoa Công Nghệ, Trường Đại Học Cần Thơ MÔN HỌC THỐNG KÊ ỨNG DỤNG - XD (KC107) GIÁO VIÊN GIẢNG DẠY ĐẶNG THẾ GIA Chương 4: PHÉP ĐO MÔ TẢ SỐ NUMERICAL DESCRIPTIVE MEASURES 1. Phép đo các vị trí trung tâm (Measures of Central Location) 2. Phép đo các biến động (Measures of Variability) 3. Qui tắc thực nghiệm 4. Vị trí tương đối (Measures of Relative Standing) 5. Biểu đồ hộp (Box Plot) 6. Phép đo dữ liệu nhóm (Approximating Descriptive Measures for grouped Data) 7. Phép đo sự liên hợp (Measures of Association) Nội dung chương Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1. Phép đo các vị trí trung tâm Measures of Central Location Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 2 Thông thường chúng ta tập trung mối quan tâm vào hai vấn đề của phép đo các vị trí trung tâm: Đo điểm trung tâm của dữ liệu (trung bình). Đo sự phân tán (dispersion) của dữ liệu quanh giá trị trung bình. Điểm trung tâm của dữ liệu phản ánh vị trí của tất cả các điểm dữ liệu thực tế. Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Thông thường chúng ta tập trung mối quan tâm vào hai vấn đề của phép đo các vị trí trung tâm: Đo điểm trung tâm của dữ liệu (trung bình). Đo sự phân tán (dispersion) của dữ liệu quanh giá trị trung bình.Nhưng nếu dữ liệu thứ ba xuất hiện phía trái, nó sẽ “kéo” điểm trung tâm về bên trái. Với 2 dữ liệu, điểm trung tâm sẽ năm vị trí giữa (nhằm phản ánh vị trí của cả hai điểm dữ liệu). Nếu dữ liệu thứ ba nằm ngay vị trí trung tâm, điểm trung tâm sẽ không thay đổi Với 1 điểm dữ liệu, điểm trung tâm nằm ngay vị trí dữ liệu Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ n xx i n 1i Đây là phép đo vị trí trung tâm phổ biến nhất Sum of the measurements Number of measurementsMean = TB mẫu TB tổng thể N x iN 1i Kích thước mẫu Kích thước tổng thể x in 1i Trung bình số học (Arithmetic Mean) Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 6 xxxxxx 6 xx 654321i 6 1i • Ví dụ 1 Trung bình của mẫu có 6 dữ liệu 7, 3, 9, -2, 4, 6 được tính bởi 7 3 9 4 6 4.5 • Ví dụ 2 Giả sử có một hóa đơn tiền điện (tổng thể). Trung bình tổng thể là 200 x...xx 200 x 20021i2001i 42.19 15.30 53.21 43.59 2 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 3 • Ví dụ 3 Khi nhiều dữ liệu có cùng giá trị, các dữ liệu có thể được gộp lại thành bảng tần suất. Giả sử số lao động trẻ em trong một nhóm lao động (mẫu) gồm 16 (kích thước) người như sau: SỐ TRẺ EM 0 1 2 3 SỐ LAO ĐỘNG 3 4 7 2 16 người lao động 5.116 )3(2)2(7)1(4)0(3 16 x...xx 16 x x 1621i 16 1i Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Số lượt quan sát là số lẽ 26,26,28,29,30,32,60 Ví dụ 4 Lương của 7 người lao động (đơn vị triệu đồng): 28, 60, 26, 32, 30, 26, 29. Tìm trung vị của lương Trung vị của một nhóm dữ liệu là giá trị nằm giữa khi dữ liệu được sắp xếp theo thứ tự độ lớn. Giả sử một người lao động nhận lương 31 triệu VNĐ được thêm vào nhóm trên. Tìm trung vị của lương. Số lượt quan sát là số chẵn 26,26,28,29, 30,31,32,60 Có 2 giá trị nằm giữa! Trước tiên, xếp lương theo thứ tự tăng dần Sau đó tìm giá trị nằm chính giữa Trước tiên, xếp lương Sau đó tìm giá trị nằm chính giữa 29.5, Trung vị (Median) Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Giá trị thường gặp là giá trị suất hiện với tần suất lớn nhất (xuất hiện nhiều lần nhất). Nhóm dữ liệu có thể có một GTTG (hoặc nhóm TG), hoặc nhiều GTTG. Nhóm thường gặp Với dữ liệu nhóm lớn, nhóm TG thường được dùng hơn GTTG. Giá trị thường gặp (Mode) Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Ví dụ 5 • Nhà quản lý của của hiệu quấn án nam quan sát thấy size của những thắt lưng (inches) được bán ngày hôm qua là: 31, 34, 36, 33, 28, 34, 30, 34, 32, 40. • Giá trị thường gặp của nhóm dữ liệu là 34 in. Thông tin này có vẽ hữu ích (ví dụ, cho trường hợp thiết kế mới hoặc nhập thêm hàng về kho), hơn là giá trị trung vị 33.5 hay giá trị bình quân 33.2 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 4 • Ví dụ 6 Thầy giáo dạy môn TKUD muốn báo cáo kết quả thi giữa kỳ của 100 sinh viên. Số liệu như trong bảng sau (file XM04-06). Tìm giá trị bình quân, trung vị, & GTTG? cho biết chúng mô tả thông tin gì? Marks Mean 73.98 Standard Error 2.1502163 Median 81 Mode 84 Standard Deviation 21.502163 Sample Variance 462.34303 Kurtosis 0.3936606 Skewness -1.073098 Range 89 Minimum 11 Maximum 100 Sum 7398 Count 100 Giá trị bình quân cung cấp thông tin về trình độ tổng thể của lớp. Có thể xem như một công cụ để so sánh với lớp khác hoặc các kỳ thi khác. Trung vị chỉ ra rằng có ½ số sinh viên dưới điểm 81 và ½ số sinh viên đạt trên 81. GTTG được sử dụng cho dữ liệu chất lượng. Nếu điểm số bằng chữ (A,B,C,), tần suất mỗi điểm có thể được tính toán. Khi đó GTTG là phép đo hợp lý. Kết q ả Excel Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 0 10 20 30 FrequencyBin Frequency 10 0 20 3 30 2 40 6 50 6 60 5 70 10 80 16 90 28 100 24 More 0 Biểu đồ tần suất Excel (Histogram) Nhóm thường gặp (Modal class) Biểu đồ tần suất nghiên về trái Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Mối quan hệ giữa Mean, Median, và Mode Nếu một phân phối đối xứng, mean, median và mode sẽ trùng nhau Nếu một phân phối bất đối xứng, và nghiêng (độ xiên) về trái hay phải, 3 giá trị trên sẽ khác nhau. Phân phối xiên dương Mean Median Mode Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Nếu một phân phối đối xứng, mean, median và mode sẽ trùng nhau Nếu một phân phối bất đối xứng, và nghiêng về trái hay phải, 3 giá trị trên sẽ khác nhau. Phân phối xiên dương Mean Median Mode Mean Median Mode Phân phối xiên âm Mối quan hệ giữa Mean, Median và Mode 1/21/2019 5 Đây là phép đo cho bình quân tăng trưởng (average growth rate). Gọi Ri là suất thu lợi (RoR) trong năm i (i=1,2,n). Bình quân h ... chĐô Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Ví dụ 9 Suất thu lợi trong 10 năm qua của hai quỹ tương hỗ được cho như bên dưới. Quỹ nào có mức rủi ro cao hơn? Quỹ A: 8.3, -6.2, 20.9, -2.7, 33.6, 42.9, 24.4, 5.2, 3.1, 30.05 Quỹ B: 12.1, -2.8, 6.4, 12.2, 27.8, 25.3, 18.2, 10.7, -1.3, 11.4 Giải – Bảng tính bên dưới lấy từ MS Excel (file Xm04-10) Quỹ A Quỹ B Mean 16 Mean 12 Standard Error 5.295 Standard Error 3.152 Median 14.6 Median 11.75 Mode #N/A Mode #N/A Standard Deviation 16.74 Standard Deviation 9.969 Sample Variance 280.3 Sample Variance 99.37 Kurtosis -1.34 Kurtosis -0.46 Skewness 0.217 Skewness 0.107 Range 49.1 Range 30.6 Minimum -6.2 Minimum -2.8 Maximum 42.9 Maximum 27.8 Sum 160 Sum 120 Count 10 Count 10 Quỹ A được xem là rủi ro hơn vì có độ lệch chuẩn lớn hơn Hệ số biến thiên (CV), còn gọi là Độ lệch chuẩn tương đối (Relative SD, RSD) là một đại lượng thống kê mô tả dùng để đo mức độ biến động của tương đối của những tập hợp dữ liệu chưa phân tổ có giá trị bình quân khác nhau. Hệ số biến thiên là tỷ số của độ lệch chuẩn và giá trị bình quân. Hệ số CV tỷ lệ với mức độ biến động của dữ liệu. Dùng để: • So sánh độ phân tán giữa các hiện tượng có đơn vị tính khác nhau • Hoặc giữa các hiện tượng cùng loại nhưng có số trung bình không bằng nhau. CV :variation oft coefficien Population x scv :variation oft coefficien SampleĐộ lệch chuẩn bằng 10 có thể xem là lớn khi giá trị bình quân là 100, nhưng chỉ được xem là vừa phải khi giá trị bình quân là 500 Hệ số biến thiên (Coefficient of Variation) Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Giữa 2 tập hợp dữ liệu, tập nào có hệ số biến thiên lớn hơn là tập có mức độ biến động lớn hơn. Hệ số biến thiên càng cao, thì độ phân tán của lượng biến càng lớn, tính chất đại diện của số bình quân càng thấp và ngược lại. Trong thực tế, thống kê thực nghiệm đã cho rằng nếu CV > 40% tính chất đại biểu của số bình quân thấp. Nhược điểm của hệ số biến thiên khi dùng để đo mức độ biến động là nếu giá trị bình quân gần 0 thì chỉ một biến động nhỏ của giá trị bình quân cũng có thể khiến cho hệ số này thay đổi lớn. Hệ số biến thiên (Coefficient of Variation) Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 9 3. Qui tắc thực nghiệm Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Độ lệch chuẩn được dùng để So sánh độ biến động của các phân phối khác nhau Mô tả hình dạng tổng quát của một phân phối Quy tắc thực nghiệm: Nếu một mẫu số liệu có phân phối dạng hình chuông (gò), khoảng giá trị liêu sô 68% khoang chúa ),( sxsx liêu sô 95% khoang chúa )2,2( sxsx (99.7%)liêu sô bônhu toàn hâu chúa )3,3( sxsx Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Ví dụ 10 • Thời gian của 30 cuộc gọi đường dài được mô tả như hình vẽ. Kiểm tra quy tắc thực nghiệm. • Giải Trước tiên kiểm tra liệu biểu đồ tần suất có dạng hình chuông! 0 2 4 6 8 10 2 5 8 11 14 17 20 More Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ • Kiểm tra các khoảng: 14.55) (5.97,4.29)10.26 4.29,-(10.26 )sx,sx( 18.84) (1.68, )s2x,s2x( 23.13) (-2.61, )s3x,s3x( • Tính giá trị bình quân và độ lệch chuẩn: Mean = 10.26; SD = 4.29. Khoảng Quy tắc TN Phần trăm xuất hiện 5.97, 14.55 68% 70% 1.68, 18.84 95% 96.7% -2.61, 23.13 99.7% 100% Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 10 4 riKhoangGiáTs x ,s2x s2x 95% diện tích Kết luận khác Theo quy tắc thực nghiệm, khoảng 95% diện tích phía dưới hình chuông nằm trong khoảng Khoảng cách hai điểm đầu cuối là 4s, do vậy có thể tính gần đúng S )s2x,s2x( Khoảng giá trị của các cuộc gọi đường dài là 19.5-2.3=17.2 phút phúts 3.4 4 2.17 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Cho một bộ dữ liệu bất kỳ và một số k (không nhỏ hơn 1), tỉ lệ dữ liệu nằm trong khoảng k lần độ lệch chuẩn quanh Mean tối thiểu là 1-1/k2. Định lý này đúng cho mọi tập dữ liệu với mọi hình dạng phân phối. K Khoảng Chebyshev Quy tắc TN 1 tối thiểu 0% xấp xỉ 68% 2 tối thiểu 75% xấp xỉ 95% 3 tối thiểu 89% xấp xỉ 99.7% s2x,s2x sx,sx s3x,s3x 1-1/22=3/4 1-1/32=8/9 Định lý Chebyshev (theorem) Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Định lý Chebyshev (1-1/k2) đúng cho mọi tập dữ liệu với mọi hình dạng phân phối. Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 4. Vị trí tương đối Measures of Relative Standing Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 11 Phân vị Phân vị pth của bộ dữ liệu là giá trị tại đó • Không quá p% của các dữ liệu nhỏ hơn giá trị đó • Không quá (1-p)% của tất cả dữ liệu lớn hơn giá trị đó. Ví dụ • Giả sử 600 là phân vi 78% của điểm GMAT. Khi đó Phân vị 50%, còn gọi là Tứ Phân Vị thứ nhì, chính là số trung vị (Median) 600200 800 78% của điểm số nằm ở đây 22% Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Phân vị thông dụng • Thập phân vị thứ nhất (First [lower]decile) = 10% • Tứ phân vị thứ nhất (First [lower]quartile, Q1) = 25% • Tứ phân vị thứ nhì (Second [middle]quartile,Q2) = 50% • Tứ phân vị thứ ba (Third [upper]quartile, Q3) = 75% • Thập phân vị thứ chín (Ninth [upper]decile) = 90% Ví dụ 11 Tìm tứ phân vị của tập dữ liệu sau 7, 18, 12, 17, 29, 18, 4, 27, 30, 2, 4, 10, 21, 5, 8 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Giải • Xếp các số liệu theo thứ tự 2, 4, 4, 5, 7, 8, 10, 12, 17, 18, 18, 21, 27, 29, 30 Tối đa (.25)(15) = 3.75 số liệu nằm dưới Q1. Để ý 3 số liệu đầu tiên ở phía trái. Không quá (.75)(15)=11.25 số liệu nằm trên Q1. Để ý các số liệu phía phải. Tứ phân vị thứ nhất Nếu số số liệu là chẵn, sẽ có hai số liệu để cân nhắc xem số liệu nào là Q1. Khi đó chọn trung bình của hai số liệu này. 15 số liệu Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Tứ phân vị thứ ba 5. Biểu đồ hộp Box Plot Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 12 Là dạng mô tả bằng hình cho các phép đo mô tả chủ yếu của tập số liệu L - giá trị lớn nhất của số liệu Q3 - tứ phân vị trên Q2 - trung vị Q1 - tứ phân vị dưới S - giá trị nhỏ nhất của số liệu S Q1 Q2 Q3 L Khi có các giá trị ngoại biên, cần phải điều chỉnh biểu đồ hộp tổng quát này. Xem ví dụ phía sau. Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Tối thiểu và tối đa của tất cả các dữ liệu (tổng quát) Mốc thấp nhất vẫn còn trong vòng 1,5*IQR của tứ phân vị dưới, và mốc cao nhất vẫn còn trong vòng 1,5*IQR của tứ phân vị trên (thường được gọi là biểu đồ hộp Tukey, hay John W. Tukey) Một độ lệch chuẩn trên và dưới giá trị bình quân 9% và 91% 2% và 98% Các kiểu “râu” của Biểu đồ hộp Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Ví dụ 12 – Điều chỉnh khi có giá trị ngoại biên • Ta có bảng số liệu mô tả tỉ lệ CO2 bình quân đầu người của 8 quốc gia đông dân số nhất thế giới như sau : Quốc Gia CO2/đầu người China 4.9 India 1.4 The US 18.9 Indonesia 1.8 Brazil 1.9 Pakistan 0.9 Russia 10.8 Bangladesh 0.3 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Giải • Trước khi vẽ boxplot, ta tính toán các tham số sau: – Min = 0.3 – Q1 = 1.275 – Trung vị = 1.85 – Q3 = 6.375 – Max = 18.9 – IQR = Q3 – Q1 = 5.1 – Lower = Q1 – 1.5*IQR = -6.375 – Upper = Q3 + 1.5*IQR = 14.025 • Độ trãi giữa (Interquartile Range, IQR = Q3 – Q1) • Từ Lower và Upper, ta suy ra US = 18.9 là một giá trị ngoại biên có thể và sẽ không được tính khi vẽ râu của biểu đồ hộp. Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 13 Ví dụ 13 – điểm GMAT • Vẽ biểu đồ hộp cho dữ liệu về điểm GMAT của 200 sinh viên (file Xm04-12) Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 440 670 S 410 Q1 530 Q2 560 Q3 590 L 700 IQR = Q3 - Q1 = 590 - 530 = 60 Khoảng trải (Fences) ={Q1-1.5(IQR), Q3+1.5(IQR} = {440, 670} Các giá trị ngoại biên (outliers) là 700 và 410. Do vậy, hai “râu” sẽ dời đến 2 ranh giới mới (440, 670), chứ không phải đến giá trị ngoại biên (410 and 700). Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 440 670 Diễn giải kết quả từ biểu đồ hộp • Phổ điểm GMAT trải từ 410 đến 700. • Một nửa số điểm thấp hơn 650, và một nửa trên 650. • Một nửa số điểm nằm trong khoảng 530 và 590. • Một phần tư số điểm thấp hơn 530 và ¼ số điểm trên 590. S 410 Q1 530 Q2 560 Q3 590 L 700 25% 50% 25% Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 50% 25% 25% 51 217 Phân phối theo các phân vị là không đối xứng -> Nghiêng dương 25% 50% 25% S 410 Q1 530 Q2 560 Q3 590 L 700 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 14 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Các vị trí tương đối của hàm mật độ phân phối chuẩn Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Biến thể của Biểu đồ hộp 6. Phép đo dữ liệu nhóm Approximating Descriptive Measures for grouped Data Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Xấp xỉ phép đo mô tả cần thiết trong 2 trường hợp sau: Khi việc xấp xỉ là cần thiết, Khi chỉ có dữ liệu nhóm thứ cấp. n )mf(mf 1n 1s n mfx 2 ii k 1i2 ii k 1i 2 ii k 1iSố lượng nhóm Tần suất nhóm i Điểm giữa của nhóm i fimi là giá trị tương đương xấp xỉ của số liệu nhóm i n = f1+f2++ fk Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 15 Class Class Frequency Midpoint i limits fi mi fimi fimi2 1 2-5 3 3.5 10.5 36.75 2 5-8 6 6.5 39.0 253.5 3 8-11 8 9.5 76.0 722.o . . . . . . 6 17-20 2 18.5 37.0 684.5 n = 30 312.0 3,751.5 Ví dụ 14 • Xấp xỉ giá trị bình quân và độ lệch chuẩn của độ dài các cuộc gọi từ dữ liệu dạng tần suất 4.10 6 0.312 30 mfx ii 6 1i 0 2 4 6 8 10 2 5 8 11 14 17 20 More3.5 6.5 47.17 30 3125.751,3 29 1 n )mf(mf 1n 1s 2 2 ii k 1i2 ii k 1i 2 40.18sand26.10x :valuesReal 2 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 7. Phép đo sự liên hợp Measures of Association Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Hai phép đo mô tả quan hệ tuyến tính giữa hai biến được biểu diễn trên sơ đồ phân tán (scatter diagram). Hiệp phương sai (Co-variance) – Liệu các biến này biến thiên theo mô hình nào không? Hệ số tương quan (Correlation coefficient) – Quan hệ tuyến tính giữa các biến mạnh như thế nào? Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ N )y)((x Y)COV(X,covariance Population yixi x , y là giá trị bình quân của các biến X và Y N là số phần tử trong tổng thể n là kích thước mẫu. 1-n )y)((x Y)cov(X,covariance Sample yixi Hiệp phương sai (Co-variance) Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 16 Nếu hai biến di chuyển theo cùng hướng (cùng tăng hoặc cùng giảm), hiệp phương sai có giá trị dương lớn. Nếu hai biến không có quan hệ, hiệp phương sai gần với zero. Nếu hai biến di chuyển theo 2 hướng (một tăng, một giảm), hiệp phương sai có giá trị âm lớn. COV(X,Y)=0 Hoặc COV(X,Y)>0 COV(X,Y)<0 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Hệ số này trả lời câu hỏi mối quan hệ tuyến tính giữa X và Y mạnh như thế nào. y YXCOV x ),( : thêquan tông tuongsô Hê yss YXr x ),cov( :mâuquan tuongsô Hê Hệ số tương quan (coefficient of correlation) Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ hoặc r = +1 0 -1 Quan hệ tuyến tính dương mạnh Không quan hệ tuyến tính Quan hệ tuyến tính âm mạnh Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Nếu hai biến quan hệ dương mạnh, hệ số tương quan gần với +1 (quan hệ tuyến tính dương mạnh). Nếu hai biến quan hệ âm mạnh, hệ số tương quan gần với -1 (quan hệ tuyến tính âm mạnh). Không quan hệ theo đường thẳng, hệ số tương quan gần giá trị 0. Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 17 n xxxx n yxyxyyxx n i i n ii n i i n ii n i ii n iii 2 12 1 2 1 11 1 n 1i )( ))(( thúcCông Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Các công thức rút gọn Ví dụ 15 • Tính hiệp phương sai và hệ số tương quan để xem liệu chi phí quảng cáo và doanh thu liên quan với nhau như thế nào? Advert Sales 1 30 3 40 5 40 4 50 2 35 5 50 3 35 2 25 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ • Thực hiện các bảng tính bên dưới Month 1 1 30 30 1 900 2 3 40 120 9 1600 3 5 40 200 25 1600 4 4 50 200 16 2500 5 2 35 70 4 1225 6 5 50 250 25 2500 7 3 35 105 9 1225 8 2 25 50 4 625 Sum 25 305 1025 93 12175 x y xy x2 y2 797. 839.8458.1 268.10 ss )Y,Xcov(r yx 268.10 8 305251025 7 1 n yxyx 1n 1 1n )yy)(xx( )Y,Xcov( i n 1ii n 1i ii n 1i ii n 1i 458.1554.1s 554.1 8 2393 7 1 n xx 1n 1s x 22n 1i2 i 2 x Tương tự, sy = 8.839 2.125 2.125 Kết quả Diễn giải Hiệp phương sai (10.2679) chỉ ra rằng chi phí quảng cáo và doanh thu quan hệ dương Hệ số tương quan (.797) chỉ ra rằng có mối quan hệ tuyến tính dương mạnh giữa quảng cáo và doanh thu. Ma trận hiệp phương sai Ma trận hệ số tương quan Advertsmnt sales Advertsmnt 2.125 Sales 10.2679 78.125 Advertsmntsales Advertsmnt 1 Sales 0.7969 1 Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ 1/21/2019 18 Phương pháp bình phương cực tiểu Chúng ta tìm một đường thẳng phù hợp nhất với các cặp số liệu Ta định nghĩa “đường phù hợp nhất” là đường có tổng bình phương sai số với các cặp số liệu là tối thiểu. 2 ii n 1i )yˆy(Minimize Giá trị y thực tế của điểm i Giá trị y của điểm i được tính từ phương trình i10i xbbyˆ Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Sai số Những đường khác nhau cho sai số khác nhau, vì vậy sẽ cho tổng bình phương các sai số khác nhau. X Y Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ Hệ số b0 và b1 của đường thẳng làm tối thiểu tổng bình phương của các sai số được tính từ các số liệu n x xvà n y yvói xbyb xx yyxx b n i i n i i n i i n i ii 11 10 1 2 1 1 , )( ))(( Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ XIN CẢM ƠN! Đặng Thế Gia, BM Kỹ thuật xây dựng. ĐH Cần Thơ
File đính kèm:
bai_giang_thong_ke_ung_dung_xd_chuong_4_phep_do_mo_ta_so_dan.pdf